6-mavzu: Internet muhitida emotsional va ruhiy salomatlik

01

1-bosqich

“Haqiqat va illyuziya”: solishtirish

Quyida ijtimoiy tarmoqdagi “ideal” lavhalar va ularning kadr ortidagi ehtimoliy haqiqati berilgan. Har bir lavhani mos izoh bilan juftlang.

Avval chap tomondagi “ideal” postni tanlang, so‘ng o‘ng tomondan unga mos kadr ortidagi haqiqatni bosing.

✨ Internetdagi “ideal” rasm

1

Restorandagi chiroyli taom va kulgili selfi.

2

Dengiz bo‘yida olingan beg‘ubor dam olish surati.

3

Kimningdir “oson” erishilgan katta yutug‘i.

4

Bloger: “Bugun 5 daqiqada uy vazifamni qildim va 5 oldim”, deb yozdi.

5

Sinfdoshingiz har kuni yangi kiyim kiyib, rasm joylashtiryapti.

6

Fitness-bloger: “Men hech qachon shirinlik yemayman”, deb yozdi.

7

Mashhur geymer: “O‘yin orqali oyiga 10 million so‘m ishlayman, sen ham qila olasan”, deb yozdi.

🪞 Kadr ortidagi ehtimoliy haqiqat

A

Qiyin mehnat, charchoq va o‘ziga bo‘lgan shubhalar.

B

50 ta muvaffaqiyatsiz kadr va sovuq holatda yeyilgan ovqat.

V

Yo‘l charchog‘i, quyoshdan kuyish va uyga sog‘inch.

G

Ko‘p soatlik tayyorgarlik va bir nechta muvaffaqiyatsiz urinishlar yashirilgan bo‘lishi mumkin.

D

Oiladagi moliyaviy qiyinchiliklar yoki qarzlar ko‘rinmaydi.

E

Kameradan tashqarida boshqacha odatlar bo‘lishi mumkin. Bu marketing uchun yaratilgan imij bo‘lishi ehtimoli bor.

J

Minglab soat mashq, ko‘plab muvaffaqiyatsizliklar va ko‘pchilik geymerlarning bu daromadga erisha olmasligi ko‘rsatilmaydi. Bu reklama bo‘lishi mumkin.

★ Xulosa

Hech qachon o‘z ichki kechinmalaringizni boshqalarning tashqi ko‘rinishi yoki ijtimoiy tarmoqdagi saralangan lavhalari bilan solishtirmang.

Ijtimoiy tarmoqlarda ko‘pincha hayotning eng chiroyli tomoni ko‘rsatiladi. Ammo har bir surat ortida charchoq, urinish, xato, oddiy kundalik hayot yoki ko‘rinmaydigan muammolar bo‘lishi mumkin.

🎯

“Kulrang zona” mashqi

Illyuziyami, haqiqatmi yoki aniq emas?

Quyidagi vaziyatlarni o‘qing. Har bir holatni illyuziya, haqiqat yoki aniq emas deb belgilang va nima uchun shunday deb o‘ylaganingizni yozing.

★ Umumiy xulosa

Tanqidiy fikrlash “hamma narsa yolg‘on” deb o‘ylash emas. Tanqidiy fikrlash — “bu lavha to‘liq haqiqat bo‘lmasligi mumkin” deb xotirjam va ongli fikrlashdir.

02

2-bosqich

“Miya va gormonlar”: ilmiy tahlil

🧠 Topshiriq

Matndagi ma’lumotlarga tayanib, quyidagi harakatlar qaysi gormon yoki holat bilan bog‘liq ekanini aniqlang.

Pastdagi kalit so‘zlardan birini tanlang, keyin tegishli bo‘sh joyga bosing.

1

Kechasi ekranlardan chiqadigan moviy nur tanlang... ishlab chiqarilishiga salbiy ta’sir qiladi va uyquni buzadi.

2

Jonli suhbat, sport va tabiat qo‘ynida vaqt o‘tkazish tanlang... va tanlang... darajasini oshirishga yordam beradi.

3

Telefon yoningizda bo‘lmaganda asabiylashish, xavotirlanish yoki bezovta bo‘lish tanlang... belgisi bo‘lishi mumkin.

↓ Kalit so‘zlar — bittasini tanlang, keyin bo‘sh joyga bosing

+

Qo‘shimcha topshiriq

“O'zingiz tushuntiring”

Endi o‘z hayotingizdan yoki ijtimoiy tarmoqlarda ko‘rgan holatingizdan bitta misol yozing.

✨ Internetdagi “ideal” lavha

🪞 Siz bilgan yoki taxmin qilgan haqiqat

❓ Savol: Nima uchun odamlar ijtimoiy tarmoqlarda ko‘pincha faqat “yaxshi” tomonlarini ko‘rsatadi?

Quyidagi javoblardan birini tanlang va fikringizni tushuntiring.

Layk va e’tibor olish uchun.

Boshqalar oldida “yaxshi” ko‘rinish uchun.

O‘zlari ham o‘z “ideal” hayotlariga ishonishni xohlagani uchun.

Boshqa sabab:

⚡ Muhim fikr

Birov “ideal” lavha joylashtirsa, bu albatta yolg‘on degani emas. Bu — lavha to‘liq haqiqatni aks ettirmasligi mumkin degani.

Farqni his qiling: rasm rost bo‘lishi mumkin, lekin u butun hayotni ko‘rsatmaydi.

03

3-bosqich

“Raqamli gigiyena”: rejalashtirish

O‘z hayotingizda raqamli muvozanatni tiklash uchun quyidagi odatlarni o‘zingiz uchun eng muhimligiga ko‘ra 1 dan 4 gacha tartiblang — kartochkalarni yuqori-pastga sudrab oling.

⋮⋮ ? 🍽️ Oflayn hudud: ovqatlanish vaqtida telefonni boshqa xonada qoldirish.
⋮⋮ ? 🎨 Raqamli xobbi: haftada kamida 3 marta gadjetsiz sport, rasm chizish yoki boshqa foydali mashg‘ulot bilan shug‘ullanish.
⋮⋮ ? 🌙 Uyqu tartibi: uxlashdan 1 soat oldin barcha ekranlarni o‘chirish.
⋮⋮ ? 🤝 Jonli aloqa: do‘st bilan faqat chatda emas, yuzma-yuz uchrashib suhbatlashish.

📅

Shaxsiy reja

Bir haftalik kichik reja tuzing

Tanlagan tartibingiz asosida 1 haftalik kichik reja tuzing — har kun uchun bitta amaliy harakat yozing.

1-kun

2-kun

3-kun

4-kun

5-kun

6-kun

7-kun

🪞

O‘zini baholash

Bir hafta oxirida javob bering

Bir hafta oxirida quyidagi 4 ta savolga javob bering va o‘zgarishlaringizni baholang.

Telefon yoki ijtimoiy tarmoqlarda o‘tkazgan vaqtim kamaydimikan?

Uyqum yoki kayfiyatimda o‘zgarish sezdimmik?

Jonli muloqot yoki real mashg‘ulotlar menga qanday ta’sir qildi?

Qaysi odatni davom ettirishni xohlayman?

📖

O‘qituvchi uchun

Eslatma

Ushbu topshiriqlar o‘quvchilarga ijtimoiy tarmoqlardagi “ideal hayot” tasvirlarini tanqidiy tahlil qilish, ularni real hayot bilan solishtirmaslik va sog‘lom raqamli odatlar shakllantirishga yordam beradi.

Muhokama davomida o‘quvchilarga quyidagi fikrni aniq yetkazish muhim:

★ Asosiy fikr

Ijtimoiy tarmoqlardagi lavhalar ko‘pincha hayotning faqat tanlangan qismini ko‘rsatadi. Ularni ko‘rib o‘z hayotingizni past baholash to‘g‘ri emas. Raqamli muvozanat — texnologiyadan voz kechish emas, balki undan ongli va me’yorida foydalanishdir.

Dars yakunida quyidagi qoida eslatib o‘tiladi:

★ Yakuniy qoida

Ijtimoiy tarmoqdagi “ideal” lavhalar sizning qadringizni belgilamaydi. O‘zingizni boshqalarning saralangan suratlari bilan emas, o‘z rivojlanishingiz, odatlaringiz va haqiqiy hayotingiz bilan baholang.

Ijtimoiy tarmoq illyuziyasi va raqamli muvozanat