22 – AMALIY KEYS: TaʼLim tashkilotlarida ekologik madaniyatni shakllantirish

Vaziyat

Maktabda “Toza maktab”, “Chiqindisiz hafta”, “Tabiatni asraylik” kabi tadbirlar bir necha bor oʻtkazilgan. Tadbir kunlari oʻquvchilar hovlini tozalaydi, sinflar bezatiladi, ekologik vaziyatlar haqida koʻplab faktlar aytiladi. Oʻsha paytda oʻquvchilar ham, oʻqituvchilar ham faol boʻladi.

Biroq tadbirlar tugashi bilan hammasi yana eski holatiga qaytadi. Hovli va yoʻlaklarda plastik idishlar hamda qogʻozlar yana koʻrina boshlaydi. Chiqindi qutilariga barcha chiqindilar aralashtirib tashlanadi.

Kundalik tejamkorlik ham asta-sekin unutiladi. Tanaffus paytida sinf xonalarida chiroqlar oʻchmay qoladi, ayrim elektr jihozlari keraksiz vaqtda ham ishlab turadi. Koridor yoki hojatxonadagi kranlardan baʼzilari tomchilab oqib qolaveradi, biroq bunga koʻpchilik “arzimagan muammo” sifatida qaraydi.

Bu holatlar rahbariyatga bir necha bor yetkazilgan. Direktor oʻrinbosari yigʻilishlarda ogohlantirib eslatib turadi, baʼzan sinflarga kirib xonalarni toza tutish haqida tanbeh beradi. Shunga qaramay, bu gaplar faqat bir-ikki kun taʼsir qiladi, keyin esa vaziyat yana avvalgidek davom etaveradi.

Qaror qabul qilishga oid savollar

1
Nega maktabda tadbir oʻtkazilganda hamma harakat qiladi, lekin odatiy kunlarda hammasi unutiladi?
2
Ogohlantirish va tanbeh nima uchun doimiy natija bermayapti?
3
Agar siz maktab direktori boʻlsangiz, ushbu vaziyatni oʻzgartirish uchun birinchi navbatda ishni nimadan boshlagan boʻlardingiz?
4
Chiqindilarni aralashtirmasdan tashlashni oʻrgatish uchun maktabda qanday eng oddiy va tushunarli tartib joriy etish mumkin?
5
Chiroqni oʻchirish va suvni behuda oqizmaslik kabi odatlarni oʻquvchilar uchun majburiyat emas, balki tabiiy odatga aylantirishga qanday erishish mumkin?
6
Oʻqituvchilar va sinf rahbarlari bu jarayonda faqat maʼlumot beruvchi emas, balki amalda koʻrsatuvchi boʻlishi uchun ularga qanday aniq vazifalar yuklash kerak?